Τα Επαγγέλματα του Νερουλά και του Χαμάλη: Μνήμες από μια Άλλη Εποχή
Στο παρελθόν, πριν την ανάπτυξη σύγχρονων υποδομών, υπήρχαν επαγγέλματα που σήμερα έχουν εκλείψει, αλλά έπαιζαν καθοριστικό ρόλο στην καθημερινή ζωή των ανθρώπων.
Δύο από αυτά είναι ο νερουλάς και ο χαμάλης, επαγγέλματα συνδεδεμένα με τη διανομή νερού και τη μεταφορά βαρέων φορτίων αντίστοιχα.Ο Νερουλάς: Ο Διανομέας της Ζωής
Ο νερουλάς ήταν ένα από τα πιο βασικά επαγγέλματα της προ-βιομηχανικής εποχής, όταν η ύδρευση στις πόλεις και τα χωριά δεν ήταν οργανωμένη. Στις περισσότερες γειτονιές, ιδιαίτερα στα μεγάλα αστικά κέντρα όπως η Αθήνα και η Θεσσαλονίκη, οι κάτοικοι προμηθεύονταν νερό είτε από δημόσιες κρήνες είτε από πηγές και πηγάδια. Ο νερουλάς ήταν ο άνθρωπος που αναλάμβανε να μεταφέρει το πολύτιμο αυτό αγαθό σε σπίτια, καταστήματα και ταβέρνες.
Πώς δούλευε ο νερουλάς
-
Μεταφορά με κάρα και γαϊδουράκια: Οι πιο οργανωμένοι νερουλάδες είχαν ένα βαρέλι πάνω σε κάρο, το οποίο γέμιζαν από πηγές ή δεξαμενές και περιόδευαν στις γειτονιές πουλώντας νερό.
-
Δοχεία στον ώμο: Οι φτωχότεροι νερουλάδες κουβαλούσαν το νερό με μεταλλικά ή πήλινα δοχεία, μεταφέροντάς το με δυσκολία από σπίτι σε σπίτι.
-
Διανομή σε σπίτια και καταστήματα: Συχνά έκαναν συμφωνίες με συγκεκριμένες οικογένειες ή επιχειρήσεις και τους προμήθευαν καθημερινά νερό.
Γνωστές φυσιογνωμίες νερουλάδων
-
"Ο Νερουλάς της Πλάκας": Στην παλιά Αθήνα, ήταν γνωστός ο νερουλάς που γύριζε τα στενά της Πλάκας και των Αναφιώτικων, φωνάζοντας «Νερόοο!». Λέγεται ότι υπήρχαν μερικοί που είχαν γίνει αγαπητοί από τις οικογένειες της περιοχής, καθώς ήταν σταθεροί προμηθευτές τους.
-
Ο Στρατής από τη Σμύρνη: Στην προσφυγική Αθήνα της δεκαετίας του ’20, πολλοί Μικρασιάτες πρόσφυγες βιοπορίζονταν ως νερουλάδες. Ένας από αυτούς ήταν ο Στρατής, που έγινε γνωστός για την ακούραστη δουλειά του στις γειτονιές του Ψυρρή και του Θησείου.
Το τέλος του επαγγέλματος
Με την εξέλιξη των υδραγωγείων και την επέκταση του δικτύου ύδρευσης στις πόλεις, ο ρόλος του νερουλά μειώθηκε σημαντικά. Σταδιακά, το επάγγελμα αυτό χάθηκε, παραμένοντας μόνο σε απομακρυσμένα χωριά ή νησιά για λίγο καιρό ακόμα.
Ο Χαμάλης: Ο Ανυποχώρητος Εργάτης
Ο χαμάλης ήταν ο άνθρωπος που αναλάμβανε τις πιο βαριές χειρωνακτικές μεταφορές, κυρίως σε λιμάνια, αγορές, σιδηροδρομικούς σταθμούς και αποθήκες. Ήταν η ζωντανή "μηχανή" της εποχής, καθώς δεν υπήρχαν ανυψωτικά μηχανήματα ή ανεπτυγμένες μεταφορικές δομές όπως σήμερα.
Πώς δούλευε ο χαμάλης
-
Μεταφορά στην πλάτη: Ο πιο σκληρός τρόπος εργασίας, καθώς οι χαμάληδες κουβαλούσαν φορτία δεμένα με σκοινιά στην πλάτη τους.
-
Χρήση καροτσιών: Κάποιοι χρησιμοποιούσαν χειροκίνητα καροτσάκια, ειδικά για μεγάλα φορτία σε λιμάνια και αποθήκες.
-
Λειτουργία σε ομάδες: Οι χαμάληδες δούλευαν συχνά σε ομάδες, κυρίως σε πολυσύχναστα σημεία όπως ο Πειραιάς και η Θεσσαλονίκη.
Γνωστοί χαμάληδες
-
Ο "Μαστρο-Γιάννης" του Πειραιά: Ένας από τους πιο γνωστούς χαμάληδες του λιμανιού, που έγινε θρυλικός για τη δύναμή του. Λεγόταν ότι μπορούσε να σηκώσει δυο τσουβάλια αλεύρι ταυτόχρονα.
-
Ο Νικόλας "ο Αράπης": Ένας θρυλικός χαμάλης στη Βαρβάκειο Αγορά, που κουβαλούσε κρέατα από τα φορτηγά στις κρεοπωλητικές βιτρίνες.
-
Ο Θωμάς από τη Θεσσαλονίκη: Γνωστός στα Λαδάδικα και το Καπάνι, όπου βοηθούσε εμπόρους με τα φορτία τους.
Το τέλος του επαγγέλματος
Με την εξέλιξη των μηχανικών μέσων μεταφοράς (φορτηγά, γερανοί, ανυψωτικά μηχανήματα), ο χαμάλης σταδιακά εξαφανίστηκε ως επάγγελμα. Παρόλα αυτά, σε ορισμένα λιμάνια και αγορές, ακόμα και σήμερα μπορεί να βρει κανείς ανθρώπους που κάνουν αυτή τη δουλειά, αν και με πολύ καλύτερες συνθήκες.
Τα επαγγέλματα του νερουλά και του χαμάλη σημάδεψαν την καθημερινή ζωή των ανθρώπων για αιώνες. Ήταν επαγγέλματα δύσκολα, απαιτητικά, αλλά απαραίτητα για τη λειτουργία των πόλεων. Παρόλο που σήμερα έχουν εξαφανιστεί, οι ιστορίες και οι φυσιογνωμίες αυτών των εργατών έχουν αφήσει ανεξίτηλο αποτύπωμα στη λαϊκή μνήμη και στην ιστορία της Ελλάδας.
0 Μας δωσαν το χρονο τους :
Speak up your mind
Tell us what you're thinking... !